Trung tâm Halal Ả Rập Xê Út (Saudi Halal Center), trực thuộc Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm nước này (SFDA), vừa ra mắt nền tảng số “Halal Mark Track” — hệ thống tích hợp tiêu chuẩn Halal với các yêu cầu về môi trường, xã hội và quản trị (ESG) trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Dự án được triển khai cùng Halal Product Development Company (thuộc Quỹ Đầu tư Công PIF) và THIQAH, hướng tới mục tiêu nâng cao độ tin cậy của hệ sinh thái Halal và củng cố vị thế trung tâm của Ả Rập Xê Út trong ngành công nghiệp Halal toàn cầu.
Người tiêu dùng ngày càng chủ động kiểm tra tem nhãn, nguồn gốc sản phẩm — Xu hướng mà các nền tảng xác thực số như Halal Mark Track hướng tới phục vụ.
Từ chứng nhận tĩnh sang xác thực số theo thời gian thực
Điểm khác biệt của Halal Mark Track so với mô hình chứng nhận truyền thống nằm ở cách tiếp cận: thay vì cấp một chứng chỉ tĩnh có giá trị trong một khoảng thời gian cố định, hệ thống này cho phép truy xuất và xác thực tình trạng tuân thủ Halal theo thời gian thực, xuyên suốt chuỗi cung ứng — từ nguyên liệu, sản xuất, đến phân phối. Đây là xu hướng đang lan rộng trong ngành: trước đó, Ả Rập Xê Út cũng thử nghiệm hệ thống Saudi Smart Flock, dùng công nghệ nhận diện khuôn mặt để quản lý sức khỏe và năng suất đàn gia súc nhỏ trên quy mô nông trại, cho thấy chiến lược số hóa toàn diện chuỗi cung ứng Halal — không chỉ dừng ở khâu chứng nhận cuối cùng.
Bối cảnh: một thị trường 7.000 tỷ USD đang tái cấu trúc quanh yếu tố lòng tin
Theo Phòng Thương mại và Phát triển Hồi giáo (ICDT), thị trường Halal toàn cầu đạt khoảng 7.000 tỷ USD năm 2025 và được dự báo tăng lên 10.000 tỷ USD vào năm 2030 — một con số cho thấy độ lớn của ngành đã vượt xa giai đoạn “thị trường ngách”. Ả Rập Xê Út hiện là nhà đầu tư lớn nhất vào lĩnh vực Halal toàn cầu với 5,5 tỷ Riyal (tương đương 1,4 tỷ USD), và động thái ra mắt Halal Mark Track cho thấy nước này đang chuyển hướng cạnh tranh: thay vì chỉ cạnh tranh bằng quy mô thị trường nội địa, Ả Rập Xê Út đặt cược vào hạ tầng xác thực số như một lợi thế khác biệt để thu hút doanh nghiệp quốc tế đăng ký chứng nhận qua trung tâm của mình.
Tác động gián tiếp nhưng đáng lưu ý với Việt Nam
Xu hướng số hóa xác thực Halal không phải diễn ra đơn lẻ. Cùng thời điểm, Indonesia — thị trường Hồi giáo lớn nhất thế giới — đã ký thỏa thuận hợp tác Halal với New Zealand nhằm đơn giản hóa thủ tục xuất khẩu thịt đỏ và sữa trước hạn chót bắt buộc chứng nhận Halal cuối năm 2026, trong khi giới quan sát ngành liên tục cảnh báo rằng cơ chế công nhận lẫn nhau giữa các tổ chức chứng nhận sẽ là rào cản thương mại nếu không được thiết lập kịp thời. Với Việt Nam — nơi Trung tâm Chứng nhận Halal Quốc gia (HALCERT) mới đi vào hoạt động và đang trong quá trình đàm phán công nhận song phương với các tổ chức quốc tế — bài học rút ra không chỉ là tốc độ đàm phán, mà còn là kiến trúc kỹ thuật: nếu hệ thống chứng nhận trong nước được xây dựng có khả năng tích hợp dữ liệu và xác thực số ngay từ đầu, doanh nghiệp Việt Nam sẽ dễ dàng kết nối với các nền tảng như Halal Mark Track hơn là phải chuyển đổi lại toàn bộ hạ tầng sau này.
Lời kết
Cuộc đua Halal toàn cầu đang bước sang một giai đoạn mới, nơi lợi thế cạnh tranh không chỉ đến từ việc có chứng nhận hay không, mà từ việc dữ liệu chứng nhận đó có thể được xác thực nhanh, minh bạch và liên thông giữa các quốc gia hay không. Với các nước đi sau như Việt Nam, đây vừa là thách thức về tốc độ, vừa là cơ hội hiếm hoi để xây dựng hạ tầng chứng nhận đúng chuẩn công nghệ ngay từ vạch xuất phát, thay vì phải sửa chữa một hệ thống lỗi thời sau này.
Nguồn: Saudi Gazette, HalalFocus.com, Salaam Gateway, Arab CIO Look Media.
